شەهیدکردنی شەڕڤانێکی کوردی پێشووی هەسەدە لە لایەن چەکدارانی هۆزێکی عەرەبەوە لە سەرێکانی، شەپۆلێکی تووڕەیی و ناڕەزایەتیی بەرفراوانی لە ڕۆژئاوای کوردستان لێکەوتەوە.
هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەسەکە بڵاویان کردەوە، تەرمی سامی شێخمووس حەسۆ ناسراو بە 'سیپان' لە نزیک سەرێکانی دۆزراوەتەوە و ناسنامەی گومانلێکراوی سەرەکیی تاوانەکەش دەستنیشان کراوە.
قوربانییەکە کە گەنجێکی تەمەن 26 ساڵی دانیشتووی گەڕەکی موفتیی شاری حەسەکە بوو، لە لایەن گرووپێکی چەکداری عەرەبەوە ڕفێندرابوو و دواتر لە گوندەواری سەرێکانی بە شێوەیەکی دڕندانە کوژرا.
سیپان حەمۆ، یاریدەدەری وەزیری بەرگریی سووریا ڕایگەیاند، بەشێک لە ئەنجامدەرانی تاوانەکە دەستگیر کراون و داوای لە هاووڵاتییان کرد دان بەخۆیاندا بگرن تا ڕێگری لە دروستبوونی فیتنە لە ناوچەکەدا بکرێت.
شەهید سامی حەسۆ کە پێشتر دوو برای لە شەڕی دژی داعشدا شەهید ببوون، دوای ڕێککەوتنی هەسەدە و دیمەشق وەک سەربازی لیوای حەسەکە لە ڕیزی سوپای سووریادا خزمەتی دەکرد.
ئایا کوشتنی دڕندانەی سەربازێکی کورد لە سەرێکانی ڕووداوێکی تاوانکاریی کاتییە، یان زەنگێکی مەترسیدارە بۆ هەڵگیرسانی پێکدادانی نەژادی لە ڕۆژئاوای کوردستاندا؟
ڕفاندن و کوشتنی سامی شێخمووس حەسۆ، شەڕڤانی پێشووی هێزەکانی سووریای دیموکرات و ئەندامی لیوای حەسەکە لە سوپای سووریادا، شەپۆلێکی بەرفراوانی تووڕەیی و ناڕەزایەتیی لە باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریادا دروست کردووه. ئەم ڕووداوە کە لە شهوی 11ی ئەیلوولی 2026 لە گوندەواری سەرێکانی لەلایەن گرووپێکی چەکداری عەرەبەوە ئەنجام درا، بارودۆخی ئەمنیی ناوچەکەی بەرەو ئاراستەیەکی ئاڵۆز و هەستیار برد.
بڵاوبوونەوەی تۆماری ڤیدیۆییی ساتەوەختی تاوانەکە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا، شەقامەکانی حەسەکە، قامیشلۆ و ئامودای بە تەواوی هەژاند. ڕەهەندی ئەم کارەساتە لە سنووری تاوانێکی ئاسایی تێپەڕیوە و ڕاستەوخۆ دەستکاریی هاوسەنگییە هەستیارە نەتەوەیی و خێڵەکییەکانی دەوروبەری حەسەکە و دێرەزوور دەکات.
بەڵگە مەیدانییەکان و داتاکانی دەزگا ئەمنییەکان چی لەبارەی شێوازی ئەنجامدانی تاوانەکە و ناسنامەی تۆمەتباران ئاشکرا دەکەن؟
بەپێی ڕاگەیەندراوی فەرماندەییی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە پارێزگای حەسەکە، تەرمی قوربانییەکە لە نزیک گوندی حەلوو لە دەوروبەری سەرێکانی دۆزراوەتەوە. پشکنینە پزیشکی و تاوانکارییە سەرەتایییەکان دەیسەلمێنن کە سامی حەسۆ لە ماڵەکەی خۆیدا لەلایەن گرووپێکی چەکداری سەر بە ئەبووحەسەن ڕفێنراوە و دواتر لە مەودایەکی نزیکەوە دەستڕێژی گوللەی لێ کراوە.
زانیارییە سەرەتایییەکانی لێکۆڵینەوە ناسنامەی گومانلێکراوی سەرەکیی تاوانەکەیان بە ناوی (م. ع) ئاشکرا کردووە کە بەشێکە لە چەکدارانی هۆزی بەگارەی دێرەزوور. هاوکات دەزگا ئەمنییەکان لە ئۆپەراسیۆنێکی چڕدا ژمارەیەک لە تۆمەتبارانی دیکەی بەشداربووی پەلامارەکەیان دەستگیر کردووە کە لە گرتە ڤیدیۆیییە تۆمارکراوەکەدا بە دروشمی توندڕەوانەوە هەڕەشەی کوشتن لە هاووڵاتییان دەکەن.
کاریگەریی ئەم تاوانە دەستبەجێ بەسەر بازاڕ و جووڵەی مەدەنیی ناوچەکەدا ڕەنگی دایەوە و سەدان هاووڵاتی ڕژانە سەر شەقامەکانی گەڕەکی موفتی لە شاری حەسەکە. لە باری ئەمنییەوە، بڵاوبوونەوەی دیمەنی کوشتنەکە بووە هۆی تێکچوونی دۆخی ئارامیی کۆمەڵایەتی و داخستنی کاتیی چەندین ڕێگەی سەرەکیی نێوان شارۆچکەکان لە ترسی تۆڵەسەندنەوە.
دەسەڵاتدارانی سەربازی و بنەماڵەی قوربانییەکە چۆن لە مەترسیی پەرەسەندنی ئاژاوەی نەتەوەیی دەڕوانن؟
سیپان حەمۆ، یاریدەدەری وەزیری بەرگریی سووریا لە پەیامێکی فەرمیدا بە توندی سەرکۆنەی تاوانەکەی کرد و ڕایگەیاند کە هێزە پەیوەندیدارەکان بەشێک لە چەکدارە بەشداربووەکانیان دەستبەسەر کردووە. ناوبراو داوای لە تەواوی دانیشتووانی ناوچەکە کرد دان بەخۆیاندا بگرن و نەچنە ناو داوی ئەو گوتارە هاندەرانەی دەیانەوێت شەڕی ناوخۆیی لە نێوان کورد و عەرەبدا هەڵگیرسێنن.
لە لایەکی ترەوە، برایەکی سامی حەسۆ لە بەیاننامەیەکدا بە ناوی بنەماڵەکەیەوە داوای دادگاییکردنی دەستبەجێ و ئاشکرای بکەرانی تاوانەکەی لە دادگاکاندا کرد. هاوکات چاودێرانی سەربەخۆ هۆشداری دەدەن کە بێدەنگبوون بەرامبەر بەم جۆرە کردەوە دڕندانە، دەستێوەردانی چەکداریی هۆزەکان و تۆڵەسەندنەوەی دەرەوەی یاسای بەدوادا دێت.
ڕەگوڕیشەی ئاڵۆزییە خێڵەکی و سەربازییەکانی ناوچەی سەرێکانی بۆ کەی دەگەڕێتەوە و چۆن گەیشتە ئەم ئاستە لە توندوتیژی؟
سامی شێخمووس حەسۆ، ناسراو بە سیپان کە تەمەنی 26 ساڵ بوو، پێشتر شەڕڤانی هێزەکانی سووریای دیموکرات بوو و لە چوارچێوەی هەوڵەکانی یەکخستنی هێزەکاندا چووە ڕیزی لیوای حەسەکە. خێزانەکەی پێشتریش باجی قورسیان لە شەڕی دژ بە تیرۆریستانی داعشدا دابوو، بە جۆرێک دوو برای بە ناوەکانی حوسێن و سیپان شەهید بووبوون و سامی نازناوی برا شەهیدەکەی بۆ خۆی هەڵبژاردبوو.
ململانێی هۆزە چەکدارە عەرەبەکانی دێرەزوور و جێگیربوونی هەندێک لە گرووپە تووندڕەوەکان لە گوندەوارەکانی سەرێکانی، مێژوویەکی پڕ لە ئاڵۆزی و گرژیی بەدوای خۆیدا هێناوە. سەرەڕای هەوڵە کارگێڕییەکان، دەستدرێژیی گرووپە چەکدارە ناوخۆیییەکان بۆ سەر هاووڵاتییانی کورد لە ساڵانی ڕابردوودا بەردەوام سەرچاوەی ناسەقامگیری و لێکترازانی کۆمەڵایەتی بووە.
ئایا ڕێکارە یاسایی و دادوەرییەکان دەتوانن ڕێگری لە پەرەسەندنی تۆڵەسەندنەوەی خێڵەکی لە باکووری سووریادا بکەن؟
شارەزایانی بواری ئەمنیی ناوچەکە پێشبینی دەکەن ئەگەر دەزگا دادوەرییەکان بە شەفافییەت و خێرایی لێپێچینەوە لەگەڵ بکوژاندا نەکەن، دۆخەکە بەرەو پێکدادانی ناوخۆییی فراوانتر دەڕوات. بوونی چەکی کۆنتڕۆڵنەکراو لە دەستی گرووپە هۆزەکییە توندڕەوەکاندا مەترسییەکی بەردەوامە کە تەواوی پڕۆسەی ئاشتەوایی و یەکخستنی هێزەکان لە ناوچەکەدا پەک دەخات.
لە هەمان کاتدا، چاودێران دەڵێن دەستنیشانکردنی خێرای تۆمەتباران لەلایەن ئاسایشەوە هەنگاوێکی ئەرێنییە بۆ هێورکردنەوەی تووڕەییی شەقام و چەسپاندنی سەروەریی یاسا. ئاسۆی ئارامی لە ڕۆژئاوای کوردستاندا بەستراوەتەوە بە ئیرادەی ڕاستەقینەی لایەنە بەرپرسەکان بۆ پاراستنی گیانی هاووڵاتییان و سەربازان لە ناوچە کێشەلەسەرەکاندا.
