چوارشەممەی سوور؛ جەژنێک لە تەمەنی مرۆڤایەتی کۆنتر
ههموو ئەوەی دەبێت دەربارەی چوارشەممەی سوور و جهژنی پیرۆزی ئێزدییهكان بیزانیت
لەگەڵ هاتنی مانگی نیسان، پێکهاتەی ئێزیدی لە کوردستان و جیهان، یادی یەکێک لە دێرینترین جەژنەکانی مرۆڤایەتی دەکەنەوە کە بە 'چوارشەممەی سوور' (Çarşema Sor) ناسراوە. ئەم جەژنە کە وەک سەری ساڵی کوردیی ئێزیدی و دەستپێکی ساڵی نوێی ئایینی هەژمار دەکرێت، تەنها بۆنەیەکی ئاسایی نییە، بەڵکو بهپێی دهقه پیرۆزهكانی ئایینی ئێزیدی گوزارشت لە فەلسەفەی دروستبوونی گەردوون و پاراستنی هاوسەنگی سروشت دەکات.
بەپێی باوەڕی ئایینی ئێزیدی، لەم ڕۆژەدا 'مەلەک تاوس' نێردراوەتە سەر زەوی بۆ جێگیرکردنی هاوسەنگی و بڵاوکردنەوەی جوانی. هاووڵاتییانی ئێزیدی بە ڕەنگکردنی هێلکە (لای ئهوان هێمای گەردوونە) و هەڵواسینی گوڵی سووری نیسان لەسەر دەرگای ماڵەکانیان، پێشوازی لەم ساڵە نوێیە دەکەن. ساڵانە لەم یادەدا، هەزاران کەس لە ئێزیدییەکان ڕوو لە پەرستگای 'لالش' دەکەن. لەوێ بە فەرمی و بە ئامادەبوونی ئەنجومەنی ڕۆحانی، 365 چرا بە ژمارەی ڕۆژەکانی ساڵ دادەگیرسێندرێن.
تایبهتمهندییه سهرهكییهكان: 1. هێلکەی ڕەنگکراو. 2. گوڵە نیسان. 3. نان و سەووک.
قهدهغه كراوهكان: 1. ئهنجامدانی هاوسهرگیری. 2. كێڵانی زهوی.
یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین تایبەتمەندییەکانی ئەم مانگە لای ئێزیدییەکان، پرسی ئەنجامنەدانی پرۆسەی هاوسەرگیرییە. ئەم نەریتە پەیوەندی بە ڕێزگرتنێکی قووڵەوە هەیە لە سروشت؛ لای ئەوان مانگی نیسان بە 'بووکی ساڵ' ناوزەند دەکرێت. بۆیه بە نادروستی دەزانن هیچ بووکێکی تر لەم مانگەدا هەبێت. ئەمە تەنها قەدەغەکردنێکی ئایینی نییە، بەڵکو فەلسەفەیەکە بۆ پاراستنی شکۆی سروشت و ڕێگەدان بەوەی زەوی بێ بێزارکردن گەشە بکات، هەر بۆیە لەم مانگەدا زەوی ناکێڵدرێت و ململانێ كهسی و سیاسییهكانیش لای پهیڕهوكارانی ئهم ئایینه دهوهستێندرێت.
لە ڕووی مێژووییەوە، جەژنی چوارشەممەی سوور بە یەکێک لە کۆنترین جەژنەکانی مرۆڤایەتی دادەنرێت، کە ڕەگ و ڕیشەکەی بۆ شارستانییەتە دێرینەکانی میزۆپۆتامیا و جەژنی 'ئاکیتو'ی سۆمەرییەکان دەگەڕێتەوە. بهپێی سهرچاوه مێژووییهكان، ئەم بۆنەیە تەمەنی زیاتر لە شهش هەزار ساڵە و گوزارشت لە فەلسەفەی میتراپەرستی و ڕێزگرتن لە خۆر و ڕووناکی دەکات. لە باوەڕی ئێزیدییانیشدا، ئەم ڕۆژە وەک یادی جێگیربوونی گەردوون و دەستپێکی یەکەمین چرکەساتی ژیان لەسەر زەوی دەبینرێت، ئەمەش وای کردووە جەژنەکە وەک ناسنامەیەکی مێژوویی و ئایینیی ڕەسەن بمێنێتەوە.
