بەکارهێنانی مێردمنداڵان لە ئەرکە ئەمنییەکانی ئێراندا دەبێتە جێی نیگەرانی نێودەوڵەتی

تاران – لەگەڵ بەردەوامیی ئاڵۆزییە ناوخۆیی و ناوچەییەکان، جارێکی دیکە پرسی بەکارهێنانی منداڵان و مێردمنداڵان لە ناوەندە سەربازی و ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بووەتە ڕۆژەڤی میدیاکان و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ.

دەرکەوتنی مێردمنداڵان لە شەقامەکاندا

بەپێی چەندین وێنە و ڤیدیۆ کە لە کاتی ناڕەزایەتییە ناوخۆییەکانی ساڵانی ڕابردوودا بڵاوکراونەتەوە، مێردمنداڵانی تەمەن ١٥ بۆ ١٧ ساڵ لە ناو ڕیزەکانی هێزی "بەسیج"دا دەبینرێن. ئەم مێردمنداڵانە بە پۆشاکی سەربازیی تەواو، کڵاوی پارێزەر و هەندێکجار چەکی سووک یان دارلاستیکەوە، لە تەنیشت هێزە ئەمنییەکان بۆ بەرەوڕووبوونەوەی خۆپیشاندەران جێگیر دەکرێن.

ڕاهێنانی سەربازی لە ناو قوتابخانەکان

چاودێران ئاماژە بەوە دەکەن کە حکوومەتی ئێران لە ڕێگەی وانەی "ئامادەیی بەرگری" و "بەسیجی قوتابیان"ەوە، مێردمنداڵان بۆ کاری سەربازی ئامادە دەکات. ڕەخنەگران دەڵێن ئەمە جۆرێکە لە "سەربازیی کردنی منداڵان" و دوورخستنەوەیانە لە ژینگەی پەروەردەیی ئاسایی.

پێشێلکردنی پەیماننامە نێودەوڵەتییەکان

ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ، لەوانە لێبوردنی نێودەوڵەتی (Amnesty International)، هۆشداری دەدەن کە ئەم کارە پێشێلکردنی ڕوونی "ڕێککەوتننامەی نێودەوڵەتیی مافەکانی منداڵ"ە. بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان، بەکارهێنانی کەسانی خوار ١٨ ساڵ لە هەر جۆرە ململانێیەکی چەکداری یان ئەرکێکی ئەمنی مەترسیداردا، بە نایاسایی هەژمار دەکرێت.

مێژوویەکی درێژ لە "منداڵە سەربازەکان"

ئەم دیاردەیە لە ئێراندا مێژوویەکی کۆنی هەیە؛ لە کاتی جەنگی ئێران و عێراق (١٩٨٠-١٩٨٨) هەزاران منداڵ ڕەوانەی بەرەکانی جەنگ کران. لە ئێستاشدا، ڕاپۆرتەکان باس لەوە دەکەن کە مێردمنداڵانی پەنابەری ئەفغانی لە لایەن هێزەکانی سەر بە ئێرانەوە بۆ شەڕی دەرەکی (وەک سوریا) بەکارهێنراون.

تا ئێستا بەرپرسانی ئێران ئەم تۆمەتانە ڕەت دەکەنەوە و ئەو مێردمنداڵانە وەک "خۆبەخش" ناو دەبەن کە بە ئارەزووی خۆیان بەرگری لە وڵاتەکەیان دەکەن، بەڵام ئەمە نەبووەتە ڕێگر لەبەردەم ڕەخنە توندەکانی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی.