دەروونناسێک دایک و باوکان لە نیشانەکانی دوای دەستدرێژی کردنە سەر مندالان ئاگادار دەکاتەوە
کورتە
دایک و باوکان لە چۆنیەتی مامەڵە کردن لەگەڵ منداڵان لە باروودۆخی هەستیار هۆشیار دەکرێنەوە
هۆشیار کردنەوەی تاک یاخود خێزان لە کۆمەڵێک بابەتی کۆمەڵایەتی و خیزانی لای زۆرینەی پزیشکان و پسپۆڕان وەک ئەرکێکی ئەخڵاقی وایە کە هەموو کات هەڵدەستن بە بڵاوکردنەوەی نوەڕۆکی دەوڵەمەند سەبارەت بە چەندین بابەتی جیاوازی خێزانی تا هەمووان بتوانن بە باشترین شێوە ڕووبەرووی کیشە و ئاستەنگەکانی بەردەمییان ببنەوە.
پسپۆرێکی دەروونناس بە ناوی لەنجە محەممەد عوسمان، لە پەڕەی تایبەتی خۆی بە تایبەت دایک و باوکان ئاگادار دەکاتەوە لە کۆمەڵە نیشانەیەک کە لە منداڵان سەر هەڵدەدات دوای دەستدرێژی کردنە سەرییان و لەوە هۆشیارییان دەکاتەوە کە چۆن مامەڵە لەگەڵ منداڵەکانییان بکەن لە باروودۆخێکی ئاوا هەستیار.
دەقی نووسراوەکەی لەنجە محەممەد عوسمان:
دەستدرێژی سێکسی منداڵ و ئاگاداری بۆ پاراستنی ژیانی منداڵان
پسپۆرێکی دەروونناس بە ناوی لەنجە محەممەد عوسمان، لە پەڕەی تایبەتی خۆی بە تایبەت دایک و باوکان ئاگادار دەکاتەوە لە کۆمەڵە نیشانەیەک کە لە منداڵان سەر هەڵدەدات دوای دەستدرێژی کردنە سەرییان و لەوە هۆشیارییان دەکاتەوە کە چۆن مامەڵە لەگەڵ منداڵەکانییان بکەن لە باروودۆخێکی ئاوا هەستیار.
دەقی نووسراوەکەی لەنجە محەممەد عوسمان:
دەستدرێژی سێکسی منداڵ و ئاگاداری بۆ پاراستنی ژیانی منداڵان
پاراستنی منداڵان لە ڕووی دەروونی و کۆمەڵایەتی یەکێکە لە گرنگترین ئەرکەکانی دایک و باوکە. منداڵ دەتوانێت بە شێوەیەکی نهێنی تووشی ئەزموونێکی ناخۆش بێت، وەک دەستدرێژی یان هەر جۆرە زەبروو و زیانێکی دەروونی، و زۆرجار نیشانەکان بە ڕوونی نابینرێن. بەڵام گۆڕانکاری لە ڕەفتار، ترس بێ هۆکار، خەمباری، کابوس، دورکەوتنەوە لە خێزان، یان قسە و هەڵسوکەوتی نەگونجاو بۆ تەمەنی منداڵ دەتوانن ئاگاداری بێت کە شتێک بە ڕێکی نییە. لەم بارودۆخەدا گرنگە دایک و باوک بە ئارامی و بێ ترساندن لەگەڵ منداڵەکەیان قسە بکەن، گوێی بگرن بێ ئەوەی قسەی پێ ببڕن یان تاوانباری بکەن، و هەست بە ئاسایش و متمانەیان پێ بدەن.
پەروەردەی تەندروستی دەروونی واتە دروستکردنی ژینگەیەکی ئارام و پارێزراو کە منداڵ بتوانێت تێیدا قسە بکات و هەستی خۆی دەرببڕێت بێ ترس. دایک و باوک دەبێت فێر بن چۆن بپرسن، چۆن گوێ بگرن، و چۆن پشتگیری بکەن بەبێ فشاردان. ئەگەر گومان هەبوو، پێویستە بە جدی هەڵسوکەوت بکرێت و یارمەتی پسپۆڕی کۆمەڵایەتی یان دەروونی یان پزیشکی وەربگیرێت، چونکە زوو دەستپێکردنی یارمەتی دەتوانێت کاریگەری زۆر گەورەی لە پاراستنی ژیانی منداڵ هەبێت. ئاگاداری و هۆشیاریی کۆمەڵایەتی لەم بابەتەدا دەتوانێت کۆمەڵگەیەکی پارێزراوتر بۆ هەموو منداڵان دروست بکات.
هیچ نیشانەیەک بە تەنها ناتوانێت دڵنیایی بدات کە منداڵ دەستدرێژی کراوەتەسەر. بەڵام کۆمەڵێک نیشانەی $جەستەیی، دەروونی و ڕەفتاری) دەتوانن گومان دروست بکەن و ئەوەش پێویستی بە هەڵسەنگاندن هەیە لەلایەن پسپۆڕەوە.
ئەو نیشانانەی کە جێگەی گومانن
هیچ نیشانەیەک بە تەنها ناتوانێت دڵنیایی بدات کە منداڵ دەستدرێژی کراوەتە سەر، بەڵام کۆمەڵێک نیشانەی (جەستەیی، دەروونی و ڕەفتاری)دەتوانن ئاگاداری بدەن:
1) نیشانەی دەروونی و ڕەفتاری:
گۆڕانکاری لە ڕەفتار (ترس، خەمگینی، تووڕەبوون)
دوورکەوتنەوە لە خێزان و هاوڕێیان
کێشەی متمانە بە کەسانی تر و ترس لە کەسێکی دیاریکراو یان شوێنێک
گریانی بێ هۆکار و کابوس و نەخەوتن
گەڕانەوە بۆ هەڵسوکەوتی منداڵانەی کۆنتر (یان پێویستی بە پاراستنی زیاتر)
2) نیشانەی جەستەیی:
ئازار، سووتان یان ناڕەحەتی لە ناوچەی تایبەت
کێشە لە چوونە توالێت
سووربوون یان شوێنروار بێ هۆکار
3) قسە و هەڵسوکەوتی نەگونجاو:
دەربڕینی زانیاری سێکسی کە بۆ تەمەنی منداڵ زووە
یاری کردن بە شێوەی دووبارەکردنەوەی ڕووداو.